woensdag, 27 januari 2016

Het kleine wereldje...

Het kleine wereldje blijft mijn stokpaardje, het hele kleine proberen zichtbaar maken vind ik machtig om uit te werken.

Het principe en de theorie van "focus stack" fotografie om een heel grote scherptediepte te verkrijgen, heb ik al uitgelegd in oudere blogjes , daar ga ik je vandaag zeker  niet mee vervelen innocent

De techniek om een Focus gestacke foto te maken en 't uiteindelijke resultaat in post processing uit te werken is 1 ding, de belichting van het hele proces is een heel andere zaak. Insecten fotograferen in extreme vergroting ,zonder extra belichting maakt het totaal plaatje flets en dof. Het insect moet dus op een verantwoorde wijze belicht worden... Daar knijpt nu juist het schoentje ! frown

Heb je al eens een klein mugje belicht met 2 externe flitsers ?  Als je dan op TTL werkt met de flitsers, dan heb je gegarandeerd overbelichte foto's. Na vele experimenten,  belichtingen allerhande uitproberen , én gaan kijken hoe collega extreme-macro-fotografen hun dingetjes doen tongue-out- heb ik een beheersbare belichting gevonden waar ik mee kan leven. Een 'belichting' die me de (bijna) garantie geeft dat ik niets overbelicht en het geheel in een zacht licht kan laten opleven.

De flitsers haal ik van de automatische TTL stand en schakel die op de M van manueel. In die manuele modus kan ik de licht intensiteit veranderen in stapjes van 1/3 stop. Om het licht 'diffuus' te maken, laat ik het flitslicht door een wit kleenex papieren zakdoekje (1 opengevouwen velletje) flitsen. Dat licht laat ik extra filteren door het door een schuin aangebracht blad kalkpapier (waar technische tekenaars hun plannen op maakten vroeger) te laten schijnen.

Op die manier krijg ik een zacht strijklicht dat mijn insect model mooi belicht, zonder reflecties of weerspiegelingen cool. Als dat niet mooi is hé

Deze langpootmug is het resultaat van 92 foto's. Canon MP-E65 lens op 5x vergroting + een tube van 25mm, f5 bij iso 100, 40ùm stapgrootte tussen elke foto (1 ùm = 1 duizendste van een millimeter) en 2 externe flitsers als lichtbron

fotografie,macrofotgrafie,macro,canon mpe65,mpe65,vergroting,extreme macro,mug,langpootmug,cognisys,stackrail,focus stack

 

 

Omdat ik graag wat extra details wou zien in het oog van deze langpootmug, heb ik hier op de MP-E65 nog een raynox 250 achromaat geschroefd, zodat ik een vergroting kreeg van 7:1 ! In totaal 298 foto's met een focus stapgrootte van 10ùm ! iso 100 en f5.  Gewerkt met 2 losse Canon flitsers, die draadloos aangestuurd worden (+ kleenexje en kalkpapiertjes voor het diffuus licht). De hier gebruikte camera is de Canon 6D, een full frame. Zo kan ik een insect van amper 1cm groot uit laten printen tot meer dan 1 meter ! Macro is een wonderbaar wereldje !tongue-out

fotografie,macrofotgrafie,macro,canon mpe65,mpe65,vergroting,extreme macro,mug,langpootmug,cognisys,stackrail,focus stack

 

 

 

Met een flitser boven op de camera kan je hier echt niets doen, de lens zit zo dichtbij het object (1 cm), dat de lichtfotonen er gewoon overheen schieten... daarom dat ik flitsers naast mijn object zet en draadloos aanstuur, zo heb ik alles echt in de hand laughing

Een wesp is redelijk moeilijk om te belichten... het geel weerkaatst veel licht, het zwart slorpt veel licht op en heeft bovendien de neiging om het licht te weerkaatsen in het gelatine pantser waar weinig haartjes groeien. Gezien de extreme vergroting ik hier zit , vormen die 2 dingen een extra moeilijkheid om op te lossen.

Fotografen die bruiloften doen zullen het ook wel weten... de bruidegom in een donker of zwart kostuum en de bruid in een stralend witte bruidsjurk... Probeer dat maar eens deftig te belichten hé, 't is niet echt eenvoudig, maar er zijn wat technische foefjes om je camera wat te bedriegen om een deftig resultaat te verkrijgen, die zelfde foefjes haal ik bij deze wesp ook uit de kast. De lichtmeter van je camera kan op centraal, gewogen of punt meeting staan... Ik doe een punt meting op het zwart en noteer de waarden. Dan zet ik de camera terug op M en geef dezelfde waarden in. Uitproberen tot het goed zit ! Ook omdat geel een 'sterke' kleur is (kunstschilders zullen dat wel weten), mag ik een half stopje extra over belichten om geen overbelichting te krijgen ... (zoals bij sneeuw... daar moet je ook 1 of 2 stopjes overbelichten om geen grijze sneeuw massa te krijgen)

Deze wesp is op 4.5:1 verhouding met de MP-E65, 116 foto's met 40ùm focus stap, f8 bij iso 100, 2 flitsers draadloos aangestuurd.

fotografie,macrofotgrafie,macro,canon mpe65,mpe65,vergroting,extreme macro,mug,langpootmug,cognisys,stackrail,focus stack

 

 

Tenslotte nog eentje van diezelfde wesp , hier ben ik nog wat korter bij gekomen, kwestie om nog wat meer details te zien...De lens stond op amper 4 mm van dit wespen kopje...

De MP-E65 op 5:1 verhouding + 25mm tussenring + raynox 250 achromaat, zodat ik op 7:1 verhouding uitkwam. 88 foto's met 20ùm verschil, F8 bij iso 100, daglicht TL lampen van 10W + 2 draadloos bestuurde flitsers met diffuus gemaakt licht.

Alle stack foto's zijn verwerkt en geretoucheerd (stack foutjes bij haartjes enzo) in Zerene stacker en nadien nabewerkt met photoshop om de onvermijdelijke stofjes weg te poetsen (die stofjes zijn zo klein dat je ze niet ziet, maar in deze extreem vergrote wereld kan en zal een stofje een rotsblok worden... ).

Hoeveel uur ik bezig ben om 1 focus stack foto resultaat te krijgen ... daar antwoord ik niet op cool Maar wees gerust : ik doe het verdomd graag tongue-out

fotografie,macrofotgrafie,macro,canon mpe65,mpe65,vergroting,extreme macro,mug,langpootmug,cognisys,stackrail,focus stack

Bedankt voor het kijken en lezen cool

woensdag, 14 oktober 2015

Langpootmug en focusstack fotogafie

Macro fotografie is mijn stokpaardje, maar dat had je al door zeker ? Stoer

Surfend op internet heb ik allerlei vormen van 'extreme' macro fotografie ontdekt. Een boel nieuwe technieken om aan te leren, nieuwe technische uitdagingen om aan te gaan... al die moeilijkheden die je een voor een moet overwinnen, boeien me mateloos, dit al van in het begin dat ik het macrowereldje ontdekte. Niet dat ik er 'bezeten' ben van', bijlange na niet. Maar op zo'n, voor mij totaal nieuwe manier, echt heel diep in het kleine wereldje te duiken, een nieuwe wonderbare wereld te ontdekken... Welnu, DAT vind ik een fantastische ervaring...  Mijn zoektocht naar het kleinste is nog maar pas begonnen.... Tot waar zal het me leiden ??

't is een feit dat ik in deze macro discipline een beginnertje ben (zeker als je sommige andere extreme macrofotografen hun werken ziet, daar voel ik me heel klein tegenover. Enkele van mijn 'helden' : John Hallmén, je vind hem op https://www.flickr.com/photos/johnhallmen/22075119305/in/photostream/  , en André De Kesel (een Belg) vind je ook op Flickr: https://www.flickr.com/photos/andredekesel/21890906580/). Die macro kunstenaars beginnen waar ik nu eindig of niet meer verder geraak ... Onschuldig

Maar kom, Rome is ook niet op 1 dag gebouwd, beetje bij beetje leer ik bij. En 't is leuk ! 1 ding is zeker... ik zal me nooit in mijn leven vervelen ;-)

Nog een klein woordje uitleg over "Focusstack fotografie": Omdat de scherptediepte in een foto omgekeerd evenredig is aan de afbeeldingsmaatstaf, is gebrek aan scherptediepte een typisch probleem bij macro en heel dichtbij (close up) fotografie. Je kan met een klein diafragma (hogere f waarde) werken om de scherptediepte te vergroten, maar dat is op dit heel dichtbij niveau zeker niet voldoende om alles scherp te krijgen. Op dit heel kortbij niveau vlak spreken we over enkele tientallen microns  scherptediepte... (1 micron = 1/1000mm ofterwel 1 miljardste van een meter). Een oplossing voor meer scherptediepte te krijgen is met focusstack techniek te werken. Dit lijkt een beetje op HDR: je maakt meerdere opnames, maar nu niet met verschillende belichtingen maar met verschillende scherpstel afstanden. Al die opnames worden vervolgens softwarematig (met Zerene Stack) in lagen over elkaar gelegd (gestapeld, vandaar de naam 'stack') en via maskers wordt daarna uit elke laag de scherpste stukken gehaald en opgestapeld. Het eindresultaat is een opname die van begin tot eind scherp is. (Als alles goed gaat natuurlijk...)

De tijd die er nodig is , om tot 1 eindresultaat foto te geraken, dat wil je eerlijk gezegd niet weten Tong uitsteken

Onderstaande foto: Langpootmug, 93 gestapelde foto's met een scherptediepte van 45µm. De Canon MPE65 macro lens stond op 5:1 verhouding  

Herhaling noot: 1 µm = 1 miljardste van een meter = 1 duizendste van een millimeter... Iets heel klein dus Knipogen

macro,extreme macro,extreem macro,insect,langpootmug,tipula paludosa,emelt,fotografie,focusstack,cognisys,cognisys stackrail

 

 

Langpootmuggen zijn een groep van insecten die behoren tot de muggen (of wat dacht je ? Lachen) . Veel soorten worden relatief groot in vergelijking met andere insecten. Langpootmuggen zijn onschuldige dieren maar hun larven (emelten) ("emelt"is een woordje dat je dikwijls in kruiswoordraadsels terug vind Knipogen),  kunnen schade aanrichten bij gewassen. Langpootmuggen zijn schemeractief en nachtactief en worden dan aangetrokken door licht. Ze houden zich overdag vaak op in planten. De larven zijn vraatzuchtig maar de volwassen langpootmuggen eten niet of alleen een beetje nectar en leven maar enkele dagen om te paren. Ze hebben dus wat meer geluk dan de eendagsvliegjes... Knipogen Langpootmuggen zijn slechte vliegers die een zigzaggende vlucht hebben. Net als andere vliegen en muggen hebben ze slechts één paar vleugels, het achterste paar is omgevormd tot halterachtige structuren. Dit exemplaar vloog deze zomer tegen een (gloeiend hete) hallogeenlamp op ons terras, en gaf ter plekke de geest ... Onschuldig

Een gesloten glazen bokaal (speciaal voor insecten doeleinden) in onze frigo kon het beestje nog een paar dagen 'vers' houden StoerOnschuldig. Dit langpootmug object heb ik zo goed als ik kon met een heel fijn (marterhaar) penseeltje 'ontstoft' (omdat op dit super klein micro-macro niveau, een stofpluisje een rotsblok zal wezen !). Het insect heb ik met een heel fijn drieg naaldje op een bolletje plasticine geprikt. Het plasticine bolletje is vastgeklemd op een 'derde hand'. Een 'derde hand', is een klein toestelletje met 1 of 2 of meer plooibare of vaste armpjes, voorzien van krokodillenklemmen. Op die manier blijft mijn object (in mijn zolder studio) echt pal onbeweeglijk. Dat is wel nodig bij zo'n extreme dichtbij fotografie

Resultaat van 117 foto's bij een scherptediepte van 62µm.

macro,extreme macro,extreem macro,insect,langpootmug,tipula paludosa,emelt,fotografie,focusstack,cognisys,cognisys stackrail

 

 

Uiteraard mag mijn zolder deur niet opengaan, het minste zuchtje wind maakt dan dat ik alles opnieuw mag doen. Zelfs een loodzware vrachtwagen die door onze straat (met ouderwetse kasseistenen astemblieft !) dreunt, kan het hele stack proces doen mislukken ! Voorkomen is beter dan genezen ! Als maatregel tegen trillingen,schokken,enz, heb ik alles dat kan bewegen of trillen op  schokabsorberende,trilling dempende matten gezet. (mijn statiefmat,mijn zware tafel,mijn gietijzeren tekentafel) Als ik heel hard op de grond spring, beweegt of trilt er niets meer ;-) Yess ! Dat is de bedoeling Stoer . Het object blijft dus pal op zijn plaats, de belichting wordt niet verplaatst... de camera word automatisch voortbewogen door de Cognisys StackRail. Dat is een digitaal toestel dat tot op 1µm nauwkeurig kan bewegen...voor deze extreme vorm van macrofotografie is zo'n toestel zeker nodig.

84 foto's bij bij een scherptediepte van 77µm. De MPE64 staat op 3:1 verhouding.

macro,extreme macro,extreem macro,insect,langpootmug,tipula paludosa,emelt,fotografie,focusstack,cognisys,cognisys stackrail

 

 

Deze laatste foto was een moeilijk geval... Omdat ik het oog van die langpootmug in detail wil zien... omdat het me fascineert.

Hier heb ik de MPE65 op 5:1 gezet, de meest extreme vergroting. Tussen de lens en de camera heb ik een extra 1.4 focus extender geschroefd, zodat mijn uiteindelijke vergroting 7:1 was !. Het glas van de lens zat enkele mm naast het oog van de langpootmug, het diafragma was f4, zo laag mogelijk om geen diffractie te hebben maar niet te laag om nog wat scherptediepte over te houden... (omdat ik nu f4 moet vermenigvuldigen met mijn 7x vergroting krijg ik ... 4x7 = f28 !. Omdat ik zo dicht op mijn object zit moet ik extra (daglicht) naar mijn onderwerp zien te krijgen... hoe dichterbij je op het onderwerp zit, hoe meer licht je nodig hebt is een vuistregel. 't was heel moeilijk om doen, maar kom, uitdagingen zijn er om te overwinnen Stoer

En oh ja... ik geef graag toe dat langpootmuggen super lelijke beestjes zijn,

maar op hun eigen manier, zijn deze beestjes in hun leef wereldje, fascinerend mooi Lachen

 

Micromacro groetjes van Dirk Knipogen

Deze foto is 't resultaat van 165 foto's bij een scherptediepte/verplaatsing van 20µm !  Dit is dus een scherptediepte van amper 2 honderdste mm per foto !

macro,extreme macro,extreem macro,insect,langpootmug,tipula paludosa,emelt,fotografie,focusstack,cognisys,cognisys stackrail